Joom!Fish config error: Default language is inactive!
 
Please check configuration, try to use first active language


Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /emcdata/www/tilililin/www/plugins/system/jfrouter.php:301) in /emcdata/www/tilililin/www/plugins/system/jfrouter.php on line 316

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /emcdata/www/tilililin/www/plugins/system/jfrouter.php:301) in /emcdata/www/tilililin/www/plugins/system/jfrouter.php on line 317

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /emcdata/www/tilililin/www/plugins/system/jfrouter.php:301) in /emcdata/www/tilililin/www/plugins/system/jfrouter.php on line 318
There are no translations available.

የጓጉሳ ሽኩዳድ ወረዳ አጠቃላይ ገፅታ

የጓ/ሽ/ወረዳ በአዊ አስ/ዞን በአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት የሚገኝ ሲሆን የወረዳው ዋና ከተማም ቲሊሊ በመባል ትታወቃለች፡፡ የወረዳው ዋና ከተማ ከአዲስ አበባ ወደ ባህርዳር በሚወስደው ዋና መንገድ ከአ/አበባ ሰሜን ምዕራብ አቅጣጫ በ417 ኪ/ሜ ፣ ከባህርዳር ደቡብ ምዕራብ በ129 ኪ/ሜ አንዲሁም ከዞኑ ዋና ከተማ እንጅባበ17 ኪ/ሜ ርቀት ላይ ትገኛለች፡፡

የአስተዳደራዊ ሁኔታዎች

ወረዳው ራሱን ችሎ በአስተዳደር የተቋቋመው በ1999 ዓ.ም ሲሆን የቆዳ ስፋቷም 28576.4 ሄክታር ነው፡፡ ወረዳው ከዞኑ የቆዳ ስፋት በ3.3 % ያህል እንደሚሸፈን ይታመናል፡፡ ወረዳው በአሁኑ ወቅት በ13 የገጠር ቀበሌዎችና በ1 የከተማ ቀበሌ ተደራጅቶ ሲገኝ በውስጥም በ1 አስ/ም/ቤትና በ4 ፑል ስር የተደራጀ 24 ሴክተር ጽ/ቤቶች ይገኙበታል፡፡ ከተማዋ በመሪ ማዘጋጃ ቤት የምትመራ ሲሆን የከተማው ውሃና ፍ/አገ/ጽ/ቤት ተቋቁሟል፡፡ 1 መሠናዶ ት/ቤትና 1 ቴክ/ሙ/ት/ቤት ይገኛሉ፡፡

የወረዳው አዋሳኞችም፡-

· በሠሜን የባንጃ ወረዳ

· በምዕራብ የአንከሻ ወረዳ

· በደቡብ የጓጉሣ ወንበርማ ወረዳ

· በምስራቅ የሰከላ ወረዳ

· በደቡብና ደቡብ ምስራቅ የቡሬ ወረዳ ያዋስኗታል፡፡

የወረዳው መልከአ ምድር አቀማመጥ

በባህር ወለል በላይ ከ2040 እስከ 2900 ሜትር ከፈታ ያለው ሲሆን የአየር ንብረቱም 30% ደጋና 70% ወይና ደጋ ነው፡፡ የዝናብ መጠኑም ከ1540 እስከ 3572 ሚ.ሜትር የሙቀት መጠን ደግሞ ከ10oC እስከ 28oC እንደሚደርስ መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ የወረዳው የአፈር ዓይነት ደግሞ 2% ጥቁር አፈርን 43% ቀይ አፈርና ቀሪው 55% የሚሆነው ቡናማ የአፈር ዓይነት ይገኝበታል፡፡

ቲሊሊ የሚለው ስያሜ እንዴት ተገኘ?

አባቶች የሠጡትን ታሪክ በማሰባሠብ ቲሊሊ የሚለው ስያሜ የተለያዩ ትንታኔዎች ተሠጥተውታል፡፡

ቲሊሊ ከተማ መግቢያና መውጫ ላይ የምናገኛቸውና ከተማዋን ከፍለዋት ወደ ደቡብ የሚፈሱ ሁለት ወንዞች/ካክስትና ፈጣም/ ከከተማዋ በግምት አንድ ኪ.ሜትር ላይ ሲገናኙ ውሃው በተለይም በክረምት ወራት በጣም ይሞላና ወደ ሜዳ ሲፈስ የአገሬው ህዝብ በአገውኛ ቋንቋ “አሁዋ ቲ ላማ”/ውሃው ሞልቶ ፈሠሠ/ ወይም ቲል አለ ይላሉ፡፡ ቲሊሊ የተባለውም ያ ቦታ ነበርና ከዚሁ ከአገውኛ ቃል የተወሠደ ሆኖ ብዙሃኑ ህዝብ የሚስማሙበት ቃል እንደሆነ ይታመናል፡፡

በሌላ አገላለፅ ደግሞ በዚሁ ውሃው ሞልቶ በሚጣለልበት አካባቢ/ቦታ/ በጠላት ዘመን የዛፍ ቅርፊትና ግንድ እንደታንኳ በመጠቀም ሰውና ዕቃ ያሻግሩ ነበር፡፡ ጠላት ከላይ የሠራውን ጊዜያዊ ድልድይ ሲያፈርሱበት የአገሬው አርበኞች ባንዳ መስለው በመግባትና እናሻግራችሁ አያሉ በመምጣት ኩርበ ተራራ ስር ባለው ደን ውስጥ ለመሸጉ የአካባቢው አርበኞች አሳልፈው ይሠጡና ያስጨርሷቸው/ያስገድሏቸው እንደነበር ይነገራል፡፡ በዚሁም መሠረት አያታለሉ በሚፈፅሙት ጀብድ የተነሣ ቲሊሊ “አታለለ” ከሚለው ቃል የተወረሰ እንደሆነ አንዳንድ አባቶች ይናገራሉ፡፡

 
free pokerfree poker

Home|AboutUs |Contact |

Design by Guagusa Shikudad Woreda Administrative Office ICT work process

Copyright © 2014 ---.
All Rights Reserved.